Mắt Trẻ Mệt Sau Giờ Học? 5 Thói Quen Cha Mẹ Nên Biết Khi Con Dùng Màn Hình Nhiều

Máy tính để học trực tuyến, tablet để làm bài, điện thoại để tra cứu rồi tiếp tục xem video hoặc chơi game sau giờ học — màn hình đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của trẻ.

Khi thấy con thường xuyên mỏi mắt sau giờ học, nhiều cha mẹ bắt đầu tìm kiếm các sản phẩm được quảng cáo là “bổ mắt, bổ não”. Tuy nhiên, dinh dưỡng bổ sung không thể thay thế những nền tảng quan trọng như nghỉ mắt, ngủ đủ, vận động, hoạt động ngoài trời và sử dụng thiết bị điện tử hợp lý.

Thay vì chỉ hỏi “Con nên uống gì?”, cha mẹ có thể bắt đầu bằng câu hỏi đơn giản hơn:

“Một ngày của con đang dành bao nhiêu thời gian cho màn hình và bao nhiêu thời gian cho đôi mắt được nghỉ?”

Vì sao trẻ có thể cảm thấy mỏi mắt sau khi học?

Khi nhìn màn hình hoặc làm việc ở khoảng cách gần trong thời gian dài, trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện khó chịu như mỏi mắt, khô mắt, đau đầu hoặc khó tập trung.

Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là trẻ có xu hướng chớp mắt ít hơn khi tập trung vào màn hình, từ đó có thể làm tăng cảm giác khô và khó chịu ở mắt.

Tuy nhiên, không nên mặc định mọi biểu hiện mỏi mắt đều chỉ do điện thoại hoặc máy tính.

Nếu tình trạng kéo dài, cha mẹ nên xem xét cả thời gian học gần, môi trường học, giấc ngủ, thời gian ngoài trời và đặc biệt là tình trạng thị lực của trẻ.

1. Cho mắt nghỉ sau mỗi khoảng học

Trẻ không nên duy trì liên tục nhiều giờ học gần hoặc nhìn màn hình mà không có khoảng nghỉ.

Cha mẹ có thể hướng dẫn con tạo những khoảng nghỉ ngắn:

Dừng màn hình → nhìn ra xa → chớp mắt tự nhiên → đứng dậy → vận động nhẹ.

Một nguyên tắc thường được nhắc đến là 20-20-20: sau khoảng 20 phút nhìn gần, dành khoảng 20 giây nhìn một vật ở khoảng cách khoảng 20 feet, tương đương 6 mét.

Không nhất thiết phải biến con số này thành quy định cứng nhắc. Mục tiêu quan trọng hơn là tránh để trẻ nhìn gần liên tục trong thời gian quá dài.

Nghỉ màn hình không có nghĩa chuyển sang một màn hình khác

Nếu vừa học trên laptop xong rồi chuyển ngay sang điện thoại, đôi mắt thực tế vẫn chưa được nghỉ.

Một khoảng nghỉ tốt hơn có thể là nhìn ra cửa sổ, đi lại, uống nước hoặc thực hiện một hoạt động không cần nhìn gần.

2. Đừng lấy giờ ngủ để đổi lấy giờ học

Học nhiều hơn không phải lúc nào cũng đồng nghĩa học hiệu quả hơn.

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe, sự tỉnh táo, khả năng chú ý và hoạt động hằng ngày của trẻ.

Vì vậy, việc thường xuyên học bài đến khuya rồi phải thức dậy sớm vào hôm sau không phải một chiến lược bền vững.

Cha mẹ nên cố gắng xây dựng:

Giờ học phù hợp → khoảng nghỉ → giảm màn hình giải trí buổi tối → giờ ngủ tương đối ổn định.

Nếu trẻ thường xuyên buồn ngủ vào ban ngày, khó thức dậy hoặc thiếu tỉnh táo trong giờ học, lịch ngủ cũng là yếu tố cần được xem xét.

3. Xây dựng bữa ăn đa dạng thay vì tìm một “thực phẩm bổ mắt”

Không có một thực phẩm đơn lẻ nào có thể thay thế một chế độ ăn cân bằng.

Bữa ăn của trẻ nên có sự đa dạng từ nhiều nhóm thực phẩm như rau, trái cây, cá, trứng, sữa hoặc sản phẩm thay thế phù hợp, ngũ cốc, các loại đậu, hạt và nguồn protein khác.

DHA và EPA là gì?

DHA và EPA thuộc nhóm acid béo omega-3 chuỗi dài.

DHA có vai trò cấu trúc trong não và võng mạc, trong khi omega-3 nói chung là nhóm chất dinh dưỡng được quan tâm trong chế độ ăn.

Một số loại cá và hải sản là nguồn cung cấp DHA và EPA.

Tuy nhiên, việc một chất dinh dưỡng có vai trò sinh lý trong cơ thể không đồng nghĩa rằng bổ sung càng nhiều thì mắt càng khỏe hoặc trẻ càng thông minh.

Nhu cầu dinh dưỡng cần được nhìn trong tổng thể chế độ ăn của từng trẻ.

4. Học nhiều vẫn cần vận động và thời gian ngoài trời

Sau một ngày học, trẻ không nên chỉ chuyển từ màn hình lớn sang màn hình nhỏ.

Hoạt động thể chất phù hợp giúp trẻ có cơ hội vận động toàn thân, rời khỏi tư thế ngồi kéo dài và cân bằng lại thời gian sinh hoạt.

Đặc biệt, thời gian ngoài trời cũng được quan tâm trong chăm sóc thị lực trẻ em. Nhiều nghiên cứu và khuyến nghị chuyên môn cho thấy tăng thời gian hoạt động ngoài trời có liên quan đến giảm nguy cơ xuất hiện cận thị ở trẻ.

Điều đó không có nghĩa hoạt động ngoài trời có thể chữa cận thị đã hình thành, nhưng đây là một thói quen đáng được đưa vào lịch sinh hoạt của trẻ.

Cha mẹ có thể khuyến khích:

Đi bộ → chơi ngoài trời → đạp xe ở nơi an toàn → chơi thể thao phù hợp → hoạt động cùng gia đình.

5. Kiểm soát thời gian màn hình không cần thiết

Không phải mọi thời gian màn hình đều giống nhau.

Trẻ có thể cần máy tính để học, làm bài hoặc tìm kiếm thông tin. Vì vậy, thay vì chỉ đặt một con số và áp dụng cho mọi hoạt động, cha mẹ nên xem xét mục đích sử dụng màn hình.

Nếu con đã dành nhiều thời gian trên máy tính cho việc học, thời gian giải trí bằng điện thoại, tablet, video ngắn hoặc trò chơi điện tử có thể được sắp xếp hợp lý hơn.

Một nguyên tắc dễ nhớ:

Màn hình cần thiết cho học tập → nghỉ mắt → vận động/ngoài trời → giải trí có giới hạn → bảo vệ thời gian ngủ.

Đừng quên khoảng cách và môi trường học

Thói quen sử dụng thiết bị cũng quan trọng không kém tổng thời gian màn hình.

Cha mẹ nên chú ý:

• Không để trẻ đặt màn hình quá sát mắt
• Tránh tư thế cúi sát vào điện thoại hoặc sách trong thời gian dài
• Bàn ghế nên phù hợp với chiều cao của trẻ
• Không gian học cần đủ ánh sáng và hạn chế chói
• Điều chỉnh kích thước chữ để trẻ không phải nheo mắt
• Cho trẻ nghỉ định kỳ khi phải học gần lâu
• Không để màn hình làm ảnh hưởng đến thời gian ngủ

Nếu trẻ thường xuyên phải ghé sát màn hình hoặc sách mới nhìn rõ, đó cũng có thể là dấu hiệu cần kiểm tra thị lực thay vì chỉ điều chỉnh thiết bị.

Khi nào mỏi mắt không nên chỉ được xử lý bằng cách “nghỉ màn hình”?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra mắt khi nhận thấy các biểu hiện kéo dài hoặc lặp lại như:

• Thường xuyên nheo mắt
• Nhìn bảng không rõ
• Phải ngồi gần TV hoặc đưa sách, thiết bị quá sát
• Đau đầu hoặc mỏi mắt thường xuyên khi học
• Nhìn mờ hoặc nhìn đôi
• Một mắt có biểu hiện bất thường
• Trẻ liên tục than khó nhìn dù đã nghỉ ngơi
• Khả năng nhìn ảnh hưởng đến học tập hoặc sinh hoạt

Khám mắt có thể giúp xác định trẻ có tật khúc xạ hoặc vấn đề thị giác cần được xử lý hay không.

Thực phẩm bổ sung không thay thế việc kiểm tra thị lực.

Có cần bổ sung DHA và EPA cho trẻ không?

Nguồn dinh dưỡng nên được ưu tiên từ chế độ ăn đa dạng và phù hợp với độ tuổi.

Trong trường hợp chế độ ăn của trẻ chưa cung cấp nhiều nguồn omega-3 hoặc gia đình đang cân nhắc sử dụng thực phẩm bổ sung, nên xem xét tổng khẩu phần, độ tuổi, thành phần sản phẩm và các sản phẩm khác trẻ đang sử dụng.

Không nên sử dụng DHA/EPA với kỳ vọng sản phẩm sẽ:

chữa cận thị, phục hồi thị lực, hết mỏi mắt ngay lập tức hoặc giúp trẻ thông minh vượt trội.

Đó không phải vai trò phù hợp của thực phẩm bổ sung.

Kids DHA.EPA – Aishodo Nhật Bản

Bên cạnh chế độ ăn hằng ngày, gia đình có nhu cầu bổ sung DHA và EPA có thể tham khảo Kids DHA.EPA – Aishodo.

Theo thông tin sản phẩm, đây là thực phẩm bổ sung DHA và EPA, được thiết kế để kết hợp với chế độ dinh dưỡng hằng ngày của trẻ.

Đối tượng theo thông tin sản phẩm: trẻ từ 4–15 tuổi.

Quy cách: 150 viên/hộp.

Cách sử dụng theo thông tin sản phẩm: 5 viên/ngày.

Cha mẹ nên kiểm tra đầy đủ thành phần trên nhãn, đặc biệt nếu trẻ có tiền sử dị ứng với cá, hải sản hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm.

Nếu trẻ đang điều trị bệnh, sử dụng thuốc hoặc nhiều loại thực phẩm bổ sung khác, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

Công thức chăm sóc đôi mắt trẻ không nằm trong một viên uống

Nếu phải lựa chọn những điều cần ưu tiên, hãy bắt đầu từ:

Nghỉ mắt hợp lý → ngủ đủ → dinh dưỡng đa dạng → vận động → thời gian ngoài trời → kiểm soát màn hình giải trí → kiểm tra thị lực định kỳ phù hợp.

DHA và EPA, nếu được bổ sung, chỉ nên là một phần của bức tranh dinh dưỡng, không phải giải pháp thay thế các nền tảng trên.

Học tốt không chỉ là học nhiều.

Đôi mắt, não bộ và toàn bộ cơ thể của trẻ đều cần thời gian để nghỉ ngơi và phát triển.

Nhắn “KIDS DHA” để SYLPHID tư vấn thêm về sản phẩm và cách kết hợp trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày.

Lưu ý: Kids DHA.EPA – Aishodo là thực phẩm bổ sung, không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Sản phẩm không thay thế chế độ ăn đa dạng, giấc ngủ, hoạt động thể chất hoặc khám mắt. Với trẻ có bệnh lý, dị ứng hoặc đang sử dụng thuốc, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng.

---

SYLPHID – KHOA HỌC DẪN LỐI, SỨC KHỎE VƯƠN TẦM

Website: sylphidvietnam.com

Facebook: facebook.com/sylphid.vn

Instagram: instagram.com/sylphid.vn

TikTok: tiktok.com/@sylphid.vn

YouTube: youtube.com/@sylphid.vn

Zalo OA: zalo.me/861069928580847880